GIÁO DỤC: ĐỊNH NGHĨA, Ý NGHĨA, VÀ CÁC LOẠI HÌNH GIÁO DỤC

Bài viết này trả lời 3 câu hỏi quan trọng

Giáo dục là gì?
Ý nghĩa của giáo dục là gì?
Có các loại hình giáo dục nào?

Định nghĩa giáo dục

Các nhà lý luận giáo dục như Aristotle (384 – 322 trước công nguyên) và John Dewey (1859 – 1952) đã đưa ra định nghĩa giáo dục như sau:

Theo Aristotle, giáo dục là tạo ra một khối óc minh mẫn trong một cơ thể khoẻ mạnh. Quan điểm này nhấn mạnh sự phát triển toàn diện của một cá nhân, nhấn mạnh tầm quan trọng của cả tinh thần và thể chất trong quá trình giáo dục. “Education is the creation of a sound mind in a sound body”.

Theo John Dewey, giáo dục là cuộc sống. Giáo dục là một quá trình sống thông qua sự tái thiết lập các trải nghiệm. Bởi vì giáo dục không phải là chuẩn bị cho tương lai, mà giáo dục chính là cuộc sống. “I believe that education, therefore, is a process of living and not a preparation for future living”.

Giáo dục là quá trình chuyển giao tri thức và kỹ năng từ giáo viên và cố vấn đến học sinh, những người đã dùng kiến thức và kỹ năng để gia tăng hiểu biết về thế giới và cải thiện cuộc sống. Giáo dục không giới hạn trong các cơ sở giáo dục chính quy như trường học phổ thông hay trường đại học, mà còn thông qua các phương thức như tự học, kinh nghiệm làm việc và tương tác với môi trường xung quanh.

Tóm tắt định nghĩa giáo dục

Giáo dục giúp một cá nhân có thể phát triển toàn diện thể chất, tinh thần.
Giáo dục là chuyển giao tri thức và kỹ năng đến thế hệ trẻ thông qua các hình thức như dạy học và/hoặc tự học giúp gia tăng hiểu biết về thế giới và cải thiện cuộc sống.

2. Ý nghĩa của giáo dục

Giáo dục là một quá trình dạy học giúp người học đạt được kiến thức, kỹ năng và giá trị thông qua các phương thức học tập. Đây là một quá trình có hệ thống và chủ đích trong các môi trường bao gồm nhà trường, các trường cao đẳng và đại học và các môi trường giáo dục khác như gia đình, trung tâm học tập cộng đồng/ thư viện cộng đồng và môi trường làm việc

Giáo dục không chỉ quan trọng đối với sự phát triển cá nhân, mà còn quan trọng đối với sự phát triển về văn hoá, kinh tế, xã hội. Nó trang bị cho mỗi cá nhân những kiến thức và kỹ năng để đóng góp cộng đồng và thúc đẩy sự phát triển của các quốc gia.

3. Ba loại hình giáo dục

Giáo dục vượt ra khỏi bốn bức tường của một lớp học. Một đứa trẻ có những trải nghiệm giáo dục bên ngoài nhà trường. Có 3 loại hình giáo dục: 1) giáo dục chính quy (formal education) 2) informal education và 3) Non-formal education. Loại hình giáo dục informal, non-informal chưa có tên gọi giúp phân biệt trong tiếng Việt, mà thường có thể hiểu là Giáo dục không chính quy – Informal và non-formal.

Định nghĩa từng loại hình giáo dục

Formal Education (Giáo dục chính quy/ GDCQ): là hệ thống giáo dục có cấu trúc kéo dài từ mầm non/ mẫu giáo đến cao đẳng/ đại học/ học viện hoặc trường đào tạo nghề, kỹ thuật và chuyên môn. Giáo dục chính quy thường bao gồm việc đánh giá năng lực hoặc kiến thức học được của người học và dựa trên một chương trình hoặc chương trình giảng dạy. Giáo dục chính quy thường dẫn đến sự công nhận và chứng nhận bằng cấp hoặc chứng chỉ.

Nguồn: Casey Stillman – Kết quả đạt được của formal education là chứng nhận cấp bậc học (Vd Cử nhân, Thạc sĩ, v.v)

Các ví dụ của formal education

Học tập trong một lớp học.
Học tập có kiểm tra, điểm số, chứng chỉ; đạt văn bằng đại học, cao đẳng
Giáo dục có kế hoạch thông qua học các môn học với một đề cương học tập phù hợp.

Đặc điểm giáo dục chính quy

Giáo dục chính quy được cấu trúc theo thứ bậc.
GDCQ được lên kế hoạch và có chủ đích rõ ràng.
Phí theo lịch trình được thanh toán thường xuyên.
GDCQ có một hệ thống phân loại theo trình tự thời gian.
GDCQ có một giáo trình và định hướng chủ đề. Giáo trình phải được trình bày trong một khoảng thời gian cụ thể.
Người học được các thầy cô dạy dỗ, hướng dẫn.

Informal Education (Giáo dục không chính quy – Informal): giáo dục từ các hoạt động cuộc sống hàng ngày liên quan đến công việc, gia đình hoặc giải trí, xảy ra một cách không chủ ý và không có kế hoạch. Giáo viên chỉ là một người có nhiều kinh nghiệm hơn như cha mẹ, ông bà hay một người bạn. Informal Education không có cấu trúc (về mục tiêu giáo dục, thời lượng hoặc hỗ trợ) và thường không dẫn đến chứng chỉ, chương trình giảng dạy chính thức hoặc tín chỉ đạt được. Học tập không chính thức có thể là có chủ ý, nhưng trong hầu hết các trường hợp thì không phải vậy (nó là ngẫu nhiên), informal education là hành động lan tỏa và không có kế hoạch do ảnh hưởng của môi trường gây ra và thường không dễ bị lập kế hoạch. Đó là hành động giáo dục mang tính cá nhân, không có tổ chức, thường gây ra bởi sự tương tác với môi trường trong các lĩnh vực như cuộc sống gia đình, công việc và thông tin được truyền thông tiếp nhận. Một người cha dạy con chơi đuổi bắt hoặc một người giữ trẻ dạy con về phương pháp ABC là một ví dụ về giáo dục không chính quy, trong đó người học là một phần tích cực của giáo dục informal education.

Các ví dụ của informal education

Dạy trẻ các bài học cơ bản về chữ cái, số đếm
Một người học tiếng mẹ đẻ
Một người học cách tạo tài khoản ngân hàng từ một người khác

Các đặc điểm của informal education

Độc lập với các bức tường ranh giới của lớp học.
Không có giáo trình nhất định.
Không được lên kế hoạch trước và không có thời gian biểu.
Không cần phải trả phí vì chúng tôi được giáo dục không chính thức thông qua trải nghiệm hàng ngày và học hỏi những điều mới.
Đó là một quá trình suốt đời một cách tự nhiên.
Các chứng chỉ/bằng cấp không liên quan và người ta không bị căng thẳng khi học những điều mới.
Người học có thể lấy tài liệu học tập từ bất kỳ nguồn nào như phương tiện truyền thông, kinh nghiệm sống, bạn bè, gia đình, v.v.

Non-formal Education (Giáo dục không chính quy – Non-formal): Hình thức giáo dục bên ngoài hệ thống chính quy nhưng có cấu trúc, tổ chức sắp xếp bài bản. Loại hình giáo dục này được thiết kế để tiếp xúc với các nhu cầu học tập cụ thể hoặc cung cấp các kỹ năng liên quan nghề nghiệp. Non-formal education liên quan đến giáo dục dành cho người lớn, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục cộng đồng.

Các ví dụ của non-formal education

Các khoá học giáo dục dành cho người lớn: Khoá học Làm cha mẹ hạnh phúc; Khoá học Quản lý tài chính cá nhân; Khoá học Kinh doanh Online; Khoá học Kỹ năng Giảng dạy hiệu quả.

Các đặc điểm của non-formal education

Được lên kế hoạch và diễn ra ngoài hệ thống trường học
Thời gian biểu và giáo trình có thể được điều chỉnh
Không giống như giáo dục chính quy lý thuyết, đó là giáo dục thực hành và dạy nghề/ kỹ năng.
Không có giới hạn khoảng độ tuổi.
Lệ phí hoặc chứng chỉ có thể cần thiết hoặc không vì mục đích học tập là để tăng kỹ năng nghề nghiệp hoặc kỹ năng sống.
Học toàn thời gian hoặc bán thời gian và mọi người có thể cùng nhau kiếm tiền và học hỏi.
Liên quan đến việc học các kỹ năng chuyên nghiệp.

Tóm tắt – phân biệt ba hình thức giáo dục