Việc giảng dạy của bạn có xứng đáng không? 

Stephen Brookfield gợi ý rằng con đường khám phá giá trị của bạn trong việc giảng dạy là thông qua sự chiêm nghiệm có phản biện (critical reflection). Theo Brookfield, những giáo viên có critical reflection là những giáo viên xuất sắc, những người không ngừng trau dồi “tiếng nói đích thực” mang tính cá nhân của mình, một “sự chính trực sư phạm” bộc lộ “giá trị và phẩm giá” công việc của người thầy “bởi vì bây giờ chúng ta biết giá trị của nó” (46-7).

Critical reflection một cách thận trọng mang lại nhiều lợi ích: sự tự tin đầy cảm hứng, thành tích thường xuyên về mục tiêu giảng dạy, và động lực, học sinh có chiêm nghiệm phản biện. 

Theo quan điểm của Brookfield, mục đích của giáo viên có critical reflection giúp nâng cao nhận thức về việc giảng dạy hiệu quả dựa với nhiều quan điểm khác nhau, thuận l​ợi. Để đạt được mục đích này, Brookfield đề xuất bốn lăng kính mà giáo viên có thể sử dụng trong quá trình phản ánh phê phán: 

1. Tự truyện, 
2. Phản hồi của sinh viên, 
3. Ý kiến đồng nghiệp 
4. Tài liệu học thuật

Nguồn: Learning Portfolio

Những lăng kính này là định hướng giáo viên tự phản ánh, thu thập phản hồi của sinh viên, thực hiện đánh giá đồng cấp từ đồng nghiệp và tìm hiểu các góc nhìn của các học giả/ nhà nghiên cứu. Thực hiện bốn quy trình bên trên sẽ là phương tiện giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và trở thành một giáo viên xuất sắc.

Lăng kính 1: Tự truyện

Tự truyện/ tự suy ngẫm/ tự chiêm nghiệm là nền tảng của critical reflection. Giáo viên có thể tập trung dựa trên kinh nghiệm trước đây của họ với tư cách là người học hoặc trên kinh nghiệm của họ với tư cách là giáo viên để “nhận thức được mặc định mang tính mô hình và những lý luận bản năng định hình cách giáo viên làm việc” (30). Bằng cách ​tự vấn, ví dụ, tr​​ên nhật ký giảng dạy, các đánh giá, những phản hồi của sinh viên/đồng nghiệp, tiểu sử các cá nhân làm hình mẫu (role model), giáo viên có thể nhận thấy các khía cạnh trong phương pháp sư phạm của họ mà có thể cần điều chỉnh hoặc tăng cường. 

Lăng kính 2: Tự phản ánh

Tự phản ánh (self-reflection) là nền tảng cho việc giảng dạy có sự phản ánh. Theo Brookfield, đi xa hơn sự tự suy ngẫm để hiểu trải nghiệm, phản hồi của sinh viên là “vô cùng quan trọng” đối với việc giảng dạy tốt (35). Giáo viên có thể chiêm nghiệm dựa trên đánh giá của học sinh, câu trả lời và kết quả đánh giá, nhật ký của học sinh và/hoặc nhóm tập trung sinh viên hoặc phản hồi phỏng vấn để “dạy có phản hồi nhanh hơn” (35). Theo Brookfield, lăng kính sinh viên tiết lộ “những hành động và mặc định có thể xác nhận hoặc thách thức các mối quan hệ quyền lực hiện có trong lớp học” (30). Tóm lại, vừa tự chiêm nghiệm, vừa thu thập phản hồi của học sinh cho thấy thói quen giảng dạy có thể cần được điều chỉnh một cách công bằng hoặc có thể được áp dụng để tạo tác động lớn hơn.​

Lăng kính 3: Ý kiến đồng nghiệp

Giáo viên cũng có thể tìm đến các đồng nghiệp để được tư vấn, tư vấn và phản hồi. Theo Brookfield, đồng nghiệp có thể nêu bật những thói quen tiềm ẩn trong thực hành giảng dạy, đồng thời đưa ra các giải pháp sáng tạo cho các vấn đề giảng dạy. Hơn nữa, giáo viên có thể có được sự tự tin thông qua sự tương tác với các giáo viên khác, khi họ nhận ra nhận thấy “những thất bại đặc trưng được chia sẻ bởi nhiều người khác làm việc trong những hoàn cảnh giống như chúng ta” (36). Các cuộc trò chuyện thân mật với các đồng nghiệp, chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy trong nhóm, tham gia hội thảo, các đánh giá từ đồng nghiệp (tất nhiên là đề cương khóa học, bài tập của sinh viên, triết lý giảng dạy) và/hoặc đăng ký giải thưởng giảng dạy, có thể góp phần nâng cao động lực của giáo viên, tăng tính tập thể và xuất sắc kết quả dạy và học.

Lăng kính 4:  Tài liệu học thuật từ học giả

Tài liệu học thuật thúc đẩy việc giảng dạy có tính phản ánh phê phán được lưu trữ trong tài liệu học thuật ở giáo d​​ục ở​​ bậc cao học. Những giáo viên nghiên cứu, trình bày hoặc xuất bản các tài liệu học thuật đều thể hiện trình độ chuyên môn cao cho thực hành giảng dạy của họ, có thể trở thành “sự cần thiết sinh tồn về mặt tâm lý và chính trị, qua đó giáo viên hiểu được mối liên hệ giữa những khó khăn trong [giảng dạy] cá nhân của họ và các quy trình chính trị rộng lớn hơn” (37-8). Gắn kết tương tác với đồng nghiệp và nghiên cứu học thuật hỗ trợ giáo viên và giúp làm rõ bối cảnh mà họ giảng dạy.

Cuối cùng, khía cạnh quan trọng nhất để thực hành critical reflection của ​​một giáo viên vượt ra kh​ỏi các việc như tự chiêm nghiệm, thu thập phản h​ồi sinh viên/ đồng nghiệp, ​tiếp cận các nghiên cứu của học giả bằng là bằng các cách thay đổi phương pháp và mục tiêu giảng dạy, ghi lại những điều đó các thay đổi và tiến bộ nào hướng tới mục tiêu, và trở thành một tổ chức lấy học sinh làm trung tâm, linh hoạt và đổi mới. Nhìn chung, Brookfield lập luận rằng những giáo viên xuất sắc, “một cách có chủ ý và bền vững”, liên tục cố gắng định hình môi trường dạy và học thành không gian dân chủ cho trao đổi tri thức (44). Mặc dù điều này có vẻ lý tưởng nhưng việc tìm kiếm liên tục và liên tục các cách để cải thiện là việc đáng để làm của một giáo viên xuất sắc.

Nguồn: 

Brookfield, Stephen. Becoming a Critically Reflective Teacher. San-Francisco: Jossey-Bass. 1995.

Miller, B. (2010). Brookfield’s Four Lenses: Becoming a Critically Reflective Teacher. [online] Available at: https://valenciacollege.edu/faculty/development/courses-resources/documents/Brookfield_summary.pdf.

Learning Portfolio. (2022). Reflecting on Myself Through Brookfield’s Four Lenses. [online] Available at: https://learningportfoliorichter.wordpress.com/2022/10/09/reflecting-on-myself-through-brookfields-four-lenses/ [Accessed 4 Feb. 2024].

Featured image từ Adorama