CÁCH VIẾT CHIÊM NGHIỆM HIỆU QUẢ

Ở bài viết trước, tôi đã viết về sự chiêm nghiệm và các lý do quan trọng để thực hành sự chiêm nghiệm. Ở bài viết này, tôi muốn chia sẻ đến bạn những cách thức để viết chiêm nghiệm.

Nội dung bài viết này tập trung

Những yếu tố nào sẽ làm nên một chiêm nghiệm tốt?
Thành phần cốt lõi của một bài viết chiêm nghiệm là gì?

Yếu tố giúp viết một bài viết chiêm nghiệm tốt

Mô tả	Nhận thức	Phân tích và đánh giá	Định hướng phát triển
Chi tiết về một tình huống cụ thể, bao gồm – Chuyện gì đã xảy ra? – Bạn đã làm gì? – Điều bạn làm ảnh hưởng đến kết quả thế nào?	– Cảm xúc – Các yếu tố ảnh hưởng – Kết quả	– Điểm mạnh/ – Điểm tích cực Điểm yếu/ – Điểm tiêu cực – Giá trị – Các kết luận: đưa ra quan điểm	– Những gì được học – Cách thức giúp cải tiến

Các yếu tố giúp một bài viết chiêm nghiệm đạt hiệu quả

Mô hình viết chiêm nghiệm

Cấu trúc căn bản của 1 bài viết chiêm nghiệm bao gồm 3 phần chính: Mô tả, Phân tích và Kết quả, theo 2 dạng thức học tập khác nhau: 1) học từ một trải nghiệm và 2) học từ một kiến thức/lý thuyết

Viết chiêm nghiệm là một quy trình lặp lại. Có nhiều mô hình giúp bạn thực hành viết chiêm nghiệm hiệu quả.

Reflect về 1 trải nghiệm – ví dụ: quan sát 1 lớp học

Mô tả – Những gì đã xảy ra?
Phân tích – Tại sao điều đó đó xảy ra? Cảm xúc của bạn là gì? Những lý thuyết có thể giúp bạn giải thích về những gì đã xảy ra? Những góc nhìn khác có thách thức góc nhìn của bạn về cùng một vấn đề?
Kết quả hoặc hành động – Bạn đã học được điều gì? Tôi có thể làm gì tốt hơn lần sau?

Ví dụ: Lớp học đầu tiên của môn Critiquing pedagogy.

Trong suốt 3 tiếng đồng hồ, thầy Mike giảng lý thuyết về Why Education? Và sau đó là Bourdieu’s capital theory cùng điều phối một vài cuộc thảo luận trong lớp học. Dù đây là các chủ đề quen thuộc, nhưng tôi chỉ loáng thoáng hiểu chừng 30%. Tôi khá mệt khi căng tai và cố gắng nghe hết mọi chia sẻ quan điểm từ bạn bè trong lớp. Tôi rất muốn tham gia vào thảo luận và hiểu những gì thầy giảng cặn kẽ, nhưng tôi chưa làm nó hiệu quả. Một số yếu tố có thể là nguyên nhân như: tôi chưa đọc bài đủ trước ở nhà, khả năng tiếng Anh của tôi còn hạn chế, hoặc ngôn ngữ mà thầy giảng gây khó hiểu, hoặc cách điều phối thảo luận khiến đi lạc vấn đề trọng tâm. Điều tích cực là: tôi đã ở lại sau giờ học để chia sẻ với thầy các cảm nhận và vấn đề của tôi, đề xuất phương án thảo luận nhóm để chúng tôi được trao đổi những gì chúng tôi hiểu từ lý thuyết và chia sẻ góc nhìn. Tôi cũng tự tin chia sẻ quan điểm ở những phần mình biết hoặc đặt câu hỏi làm rõ. Tuy nhiên, để học hiệu quả hơn, tôi cần xây dựng vào 1 study plan: bao gồm để đọc tài liệu trước ở nhà ở mức độ bao quát về kiến thức căn bản, ghi chú lại những gì tôi đã hiểu, vận dụng hoặc trao đổi thêm với giảng viên, và thực hành chiêm nghiệm về những gì tôi đã học, trải nghiệm học tập của mình.

2. Reflect về 1 việc học – ví dụ, học 1 kiến thức, lý thuyết của môn môn học

Mô tả – Ý tưởng, khái niệm, lý thuyết, v.v của môn học đó là gì?
Phân tích – Kiến thức, lý thuyết này có thú vị hoặc thách thức không? Nó có liên kết gì với những gì bạn đã học trong quá khứ? Kiến thức, lý thuyết này có thay đổi góc nhìn của bạn hay giúp khẳng định những gì bạn đã biết?
Kết quả hoặc hành động – Những gì bạn cần tìm hiểu thêm? Bạn có câu hỏi gì thêm không? Bạn sẽ áp dụng những ý tưởng này trong sự nghiệp tương lai thế nào?

Ví dụ: Về Bourdieu’s capital theory

Ở môn học Critiquing pedagogy, mình học về lý thuyết capital của Bourdieu, bao gồm bốn loại capitals khác nhau economic, social, cultural and symbolic. Bourdieu đưa ra quan điểm ‘các capitals sở hữu bởi cá nhân sẽ quyết định vị trí của họ trong một xã hội và ảnh hưởng đến hành xử của họ’. Lý thuyết này rõ ràng giúp mình suy nghĩ về capitals của bản thân trước hết. Lý thuyết này cũng giúp định hướng tìm hiểu thêm về capitals của học sinh mình ở các tầng lớp xã hội khác nhau hoặc các địa phương khác nhau. Trong tương lai, mình muốn áp dụng lý thuyết này để thực tập đưa ra đề xuất chính sách của một tổ chức hoặc mục tiêu chương trình học dựa vào yếu tố capitals của học sinh ở một địa phương/ tầng lớp cụ thể.

Hình thức viết

Bạn có thể viết nhật ký trên notebook, viết blogs, viết trên cards, v.v. Mình sáng tạo và lựa chọn cách viết nào phù hợp với mình. Nếu bạn chưa thể viết, bạn có thể áp dụng phương pháp nói ghi âm vào ứng dụng recording.

Theo thời gian trôi qua, việc chiêm nghiệm sẽ giúp tôi hiểu về nhận thức của bản thân tại một thời điểm và quá trình phát triển của mình ở nhiều khía cạnh trong cuộc sống, học tập và công việc. Tôi xem nó như là một kỹ năng cần thiết giúp tôi học tập hiệu quả hơn. Hãy chia sẻ suy nghĩ của bạn về quá trình thực hành chiêm nghiệm của mình nhé.

Gợi ý học tập đến bạn

Bạn chuẩn bị vở bút ghi chép/ máy tính hoặc một ứng dụng ghi âm hoặc bất kỳ công cụ nào phù hợp để trả lời các câu hỏi sau nhé:

Theo bạn, những yếu tố nào giúp cho một chiêm nghiệm hoặc một bài viết chiêm nghiệm tốt?
Cấu trúc cơ bản của một bài viết gồm những thành phần nào?
Dùng một ví dụ về bài viết chiêm nghiệm bên trên và phân tích theo cấu trúc của một chiêm nghiệm. Phần nào là mô tả, phân tích và kế hoạch/hành động? Vì sao?
Bắt đầu thôi: bạn thử viết một bài chiêm nghiệm về 1 trải nghiệm (một hội thảo/ một lớp học/ một đám cưới/ v.v) hoặc một bài học/ việc tự học của bạn (một tiết học 3 giờ của môn học X).

Nguồn

Student Academic Success. (n.d.). Reflective practice. [online] Available at: https://www.monash.edu/student-academic-success/excel-at-writing/how-to-write/reflection/reflective-practice.

Featured image: Epica